ردپایی از آیین مهر در فرهنگ مردمان چهارمحال‌وبختیاری با بررسی موردی دو غار پیرغار و آقاسیدعیسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 فاطمه مسیبی دهکردی، فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد رشته صنایع دستی، دانشگاه الزهرا.

2 مربی، گروه باستانشناسی، پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی.

10.22051/jjh.2019.21390.1356

چکیده

استان چهارمحال‌وبختیاری با دارا بودن فرهنگ و پیشینه‌ای کهن در طول تاریخ، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. وجود برخی دیدگاه‌ها و اعتقادات در میان مردم منطقه، حلقه‌های پیوسته با آیین‌ها و ادیان باستانی نظیر «کیش مهر» را یافته است. این نوع دیدگاه‌ها در قالب افسانه‌ها و داستان‌های محلی متبلور می‌شوند. نکته قابل توجه اینکه شکل‌گیری اسطوره‌ها و افسانه‌ها، مستلزم مکانی اسرارآمیز و باستانی نظیر غار است که غارهایی نظیر «پیرغار» و غار«آقاسیدعیسی» در استان چهارمحال‌وبختیاری نمونه‌های بارز این واقعه، گشته‌اند.
هدف از انجام این پژوهش موردی، شناخت ریشه‌های اعتقادی این دو مکان تاریخی که مورد تقدس مردم منطقه هستند، می‌باشد. لذا این تحقیق موردی برپایه روش توصیفی_تحلیلی سامان یافته و گردآوری -داده‌ها از طریق کتابخانه‌ای و میدانی)مشاهده‌، مصاحبه و مستندنگاری(، حاصل شده‌اند و نتایج حاکی از آن است که ریشه‌های عمیقی از آیین مهر و مقدسات آن در فرهنگ مردمان منطقه چهارمحال‌وبختیاری وجود دارند و این اعتقادات در قالب نوین و با شکلی منبطق با دین اسلام، به حیات خود ادامه می‌دهند و تقدس آنها کماکان حفظ گردیده است. همچنین حضور عناصری نظیر غار و پیر یا بزرگی به‌نام سید، نقاط مشترک افسانه‌های این دو غار با مهر یا میترا در آیین مهر شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A trace of the Mehr ritual in the culture of Chaharmahal va Bakhtiari’s people: A case study of the two caves Pireghar and Aghaseyed Issa.

نویسندگان [English]

  • fateme Mosayebi dehkordi 1
  • Ardeshir Akhondi 2
1 Fatemeh mossayebi, an M.A graduate of handicrafts, Al-Zahra University.
2 instructor, Archaeology Department, Cultural Heritage Organization Institute
چکیده [English]

The province of Chaharmahal va Bakhtiari bears a special position by virtue of its cultural and ancient background. The existence of some attitudes and beliefs among the people of this area has links with ancient rites and religions like the Mehr ritual. These attitudes manifest themselves in the form of fables and local stories. It is noteworthy that the formation of myths and legends requires a mysterious and historical place like caves such as Pireghar and Agha Seyed Issa, which are perfect examples of these settings.
The purpose of this case study is to identify the belief-related roots of this two historical locations which are considered holy by the local people. To this end, this case study is based on a descriptive-analytic method with the data being collected through library and field studies (observations, interview and documentations). The results indicate that there are deep roots of the Mehr ritual and its sanctity in the culture of Chaharmahal va Bakhtiari’s people and that these beliefs continue to live in a modern shape matched with Islam and are stilled deemed holy. Also, the existence of elemetns like caves and the old wise man named Seyed are common ground with Mehr and Mitra in fables about these two caves.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Chaharmahal va Bakhtiari
  • Cave
  • Pireghar
  • the Agha Seyed Issa Cave
  • the Mehr ritual