بررسی عوامل موثر در طراحی مسیریابی نابینایان (مطالعه موردی: ساختمان‌های عمومی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد طراحی صنعتی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران، نویسنده مسئول.

2 مربی گروه طراحی صنعتی، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

3 استادیار گروه طراحی صنعتی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

چکیده

با اینکه افراد نابینا، قشری از جامعه را تشکیل می‌دهند و تلاش‌های بسیاری برای مناسب‌سازی محیط‌های مختلف برای آنان صورت می‌گیرد، اما همچنان برای حضور در جامعه با مشکلات مختلفی روبه‌رو هستند. از آن جمله، می‌توان به مسیریابی آنان در ساختمان‌های عمومی اشاره کرد. در راستای حل این مساله، شناسایی عوامل موثر، بسیار مهم و ضروری می‌باشد. حال این سوال پیش می‌آید که: عوامل موثر در طراحی وسیله‌ای برای مسیریابی نابینایان در ساختمان‌های عمومی کدامند؟ مقاله حاضر با استفاده از روش تحقیق توصیفی - تحلیلی با هدف کاربردی به بررسی عوامل موثر در مسیریابی نابینایان پرداخته است. ساختمان‌های عمومی به عنوان نمونه، مورد مطالعه قرار گرفت. پس از مشاهده چگونگی جهت‌یابی 5 فرد نابینا و مصاحبه با 9 نفر دیگر، به روش تصادفی ساده نمونه‌گیری شد- هنگامی که دیگر هیچ اطلاعات جدیدی به دست نیامد- اطلاعات از طریق تحلیل محتوای مصاحبه با استفاده از روش جدول‌های کد گذاری باز و محوری و همچنین بررسی مشاهدات مورد ارزیابی قرار گرفت. بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش و در راستای پاسخ‌های مصاحبه شوندگان، مشخص شد که حواس باقی مانده، نوع مصالح و معماری ساختمان، سطح تحصیلات نابینایان، نوع تجهیزات توانبخشی، قدرت یادگیری نابینایان و فرهنگ عمومی جامعه، از مهم‌ترین عوامل موثر در طراحی محصول یا سیستم مسیریابی برای نابینایان هستند. همچنین ضروری است در طراحی، علاوه بر عوامل یاد شده، به بازخورد روانی نابینا در استفاده از محصول یا سیستم، توجه ویژه‌ای شود. مقاله حاضر، صرفا براساس مطالعات و تحقیقات انجام شده در ایران، نگاشته شده است. شرح و بسط هر یک از مقولات ذکر شده و بیان آراء سایر کشورها به بحث‌های دقیق‌تری نیاز دارد.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Studying Effective Factors in Blind People’s Routing Design (Case Study: Public Buildings)

نویسندگان [English]

  • sara bahrampoor 1
  • marziye allahdadi 2
  • babak amraee 3
1 M.A. of Industrial Design, Alzahra University, Tehran, Iran
2 Instructor of Industrial Design, Alzahra University, Tehran, Iran
3 Assistant Prof. of Industrial Design, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

 
Motivating the visually impaired people to socialize in order to do their own tasks is a key factor in preventing them from isolation and depression. Many efforts have been made so far to make the environmental conditions more suitable for these strata of society. However, visually impaired people, as a part of the society, are still facing lots of daily problems, such as routing in public buildings. To make an easier and faster access to different parts of public buildings (especially places in which the person has not been before), a tool or a system should be developed for proper leading of the blind.
To solve this problem, it is necessary to recognize the influential factors in designing the appropriate tools for routing the visually impaired people within the public buildings. This paper employs descriptive-analytical research method with an applied purpose to study the aforesaid factors.
The sample size was determined by theoretical saturation including conducting interviews with 9 people and observing the orientation of another 5 visually impaired ones using simple random sampling method. The required data was collected through interview and observation and analyzed through open and axial coding methods.
The research result and the responses of the interviewed people revealed that remaining senses of the visually impaired people, the material used and the form of the building’s architecture, the educational level and learning ability of the visually impaired, type of rehabilitation tools and the local culture are the most important elements in designing products or routing systems for the visually impaired people. Besides the aforementioned factors, the results also strongly suggest taking into account the mental feedback of the visually impaired in using the product or the system. This article has been written based on the studies and researches made in Iran and obviously, applying it to other countries require conducting more accurate studies and surveys.
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Routing
  • Visually Impaired People
  • Public Buildings
  • design
امینی،رضا؛ حقانی، حمید؛ معصومی، مهدی و نخعی، معصومه(1387).کیفیت زندگی جانبازان نابینا در سال1386، طب جانباز، سال اول، شماره2، 24-35.

بیابانگرد، اسماعیل(1384). مقایسه مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان دختر دبیرستانی نابینا، ناشنوا و عادی شهر تهران، پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، سال پنجم، شماره1، ۵۵-۶۸ . 

خاموشی جاماسبی، حسن؛ عباسی، انسیه؛ کاکوجویباری، علی‌ اصغر؛ کیهانی، محمدرضا و عشایری، حسن(1377). مقایسه تمایز شنوایی دانش آموزان نابینا و بینای کلاس اول دبستان‌های تهران،  شنوایی شناسی، شماره 1و 2، 8-12.

رضایی، مریم و رضوانی، علیرضا(1393). نورپردازی کیفی و فرایند ادراک، عوامل موثر در طراحی نورپردازی و تبیین شاخص‌های اصلی در فرایند طراحی با اتکا به مدل M-R در نظریه روانشناسی محیطی، جلوه هنر، دوره 6، شماره1، 40-52.

ساجدی، سهیلا؛ آتش پور، حمید؛ کامکار، منوچهر و صمصام‌شریعت، محمدرضا(1388). تاثیر مهارت‌های زندگی بر روابط بین فردی، عزت نفس و ابراز وجود دختران نابینا،  دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، شماره 39، 14-26.

حیدری، فاطمه؛ فراهانی، سعید؛  محمدخانی، قاسم؛ جعفرزاده‌پور، ابراهیم و جلایی، شهره(1388). مقایسه پتانسیل وابسته به رخداد p300 شنوایی در افراد بینا و نابینای زود هنگام، شنوایی شناسی، دوره 18، شماره 1و2،  81-87.

فرزین، احمدعلی و شیبانی، ارغوان (1389). ادراک نابینایان از معماری و ضوابط و الگوهای طراحی برای آنان،  باغ نظر، سال هفتم، شماره13، 61-72. 

محمدخانی، قاسم؛ ملاصادقی‌رکن‌آبادی، ابوالفضل؛ مجیدی، هاله؛ نوربخش ، نعمت‌الله؛ جعفری، زهرا؛ اسدملایری، سعید و جلایی، شهره(1385). مقایسه زمان نهفتگی و دامنه پتانسیل‌های برانگیخته شنوایی میان رس در نابینایان مادرزادی و افراد دارای بینایی هنجار در محدوده سنی 14 تا 20 ساله، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دوره 64، شماره1، 49-55.

میرزابیگی، محمدعلی و کریمی، اشرف(1384). نیازسنجی از معلمان و والدین دانش‌آموزان نابینای دوره ابتدایی به منظور تدوین برنامه درسی در آموزش مهارت‌های جهت‌یابی و تحرک. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، سال پنجم، شماره3،  253-270.

نجاتی، وحید(1387). بررسی مقایسه‌ای وضعیت شناختی جانبازان نابینا با همتایان بینا، طب نظامی، سال اول، شماره10، 21-28.

نجاتی، وحید(1388). مقایسه ذهن آگاهی نابینایان و همتایان بینا، علمی پزشکی قانونی، دوره 15، شماره 4، 262-265.

یوسفی، علمدار؛ خانبانی، مهدی؛ خواجه‌پور، لیلا و حاتمی، حجت(1387). تصویرسازی دیداری و حرکتی دانش آموزان نابینا و عادی، پژو هش در حیطه کودکان استثنایی، سال هشتم، شماره 4، 382-388.

قانون جامع حمایت از حقوق معلولان، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (تاریخ دسترسی، 19/6/96)http://rc.majlis.ir/fa/law/show/94044

Kabat‐Zinn, J. (2003). Mindfulness‐based interventions in context: past, present, and future. Clinical psychology: Science and practice10(2), 144-156.

Refrences

Amini, R., Haghani, H., Masoumi, M. & Nakhaee, M. (2009). Quality of Life in Blind War Survivors. Iran J War Public Health, 1(2) 24-35(Text in Persian).

Biabangard, E. (2005). A Comparison of Social Skills between Blind, Deaf & Normal High School Female Students in Tehran. Journal of Exceptional Children, 5(1) 55-68(Text in Persian).

Farzin, A. & Sheybani, A. (2010). Blinds Perception of Architecture and Criteria & Designing Patterns for Them. Bagh-E Nazar, 7(13) 61-72(Text in Persian).

Heidari, F., Farahani, S., Mohammadkhani, G., Jafarzadepour E. &  Jalaie, S. (2009). Comparison of Auditory Event-Related Potential P300 in Sighted & Early Blind Individuals. Auditory and Vestibular Research, 18(1-2) 81-87(Text in Persian).

Kabat‐Zinn, J. (2003). Mindfulness‐Based Interventions in Context: Past, Present & Future. Clinical Psychology: Science & Practice, 10(2), 144-156.

Khamooshi, H., Abassi, E., Kakojoibari, A. Kayhani, M. & Ashayeri, H. (2000). Comparing Auditory Discrimination in Blind & Sighted Subjects. Audiology, 8(1-2), 8-12(Text in Persian).

Mirzabegi, M. & Karimi, A. (2005). Needs Assessment of Teachers & Parents of Blind Primary School Students for Providing Curriculum in Teaching Orientation & Mobility Skills. Journal of Exceptional Children, 5(3) 253-270(Text in Persian).

Mohamad-Khani, G., Molasadeghi Roknabadi, A., Majidi, H., Jafari, Z., Asadmalayeri, S., Jalaee, Sh. & Noorbakhsh, N. (2006).Comparison of Amplitude & Latency of Auditory Middle Latency Responses in Congenitally Blind & Normally Sighted Subjects in the Range of 14-20 Yrs.Tehran University Medical Journal, 64 (1) 49-55(Text in Persian).

Nejati, V. (2008). Comparison of Cognitive Status of Blind Veterands with Sighted People. Journal of Military Medicine, 10(1), 21-28(Text in Persian).

Nejati, V. (2010). Comparing Mindfulness in the Blind & Matched the Sighted. Scientific Journal of Forensic Medicine, 15(4), 262-265(Text in Persian).

Rezaee, M. & Rezvani, A. (2014). Qualitative Lighting and the Process of Perception: The Effective Factors in Lighting Design & the Explaining of the Main Factors in the Design Process Based on the M-R Model of the Environmental Psychology Theory. JOURNAL of JELVE - Y- HONAR, 6(1) 40-52(Text in Persian).

Sajedi, S., Atashpoor, H., Kamkar, M. & Samsamshariyat, M. (2009). The Effect of Life Skill Training on Interpersonal Relationships, Self-Steam & Assertiveness of Blind Girls in Fatemeh Zahra Institute of Isfahan. Knowledge & Research in Applied Psychology, (39) 14-26(Text in Persian).

Yousefi, A., Khanbani, M., Khajepour, L. & Hatami, H. (2009). Visual and Motor Imagery among Blind & Normal Students. Journal of Exceptional Children, 8(4) 382-388(Text in Persian).

Comprehensive Law on the Protection of the Rights of Persons with Disabilities, Research Center of the Islamic Consultative Assembly. Retrieved 2017.09.10 from http://rc.majlis.ir/fa/law/show/94044. (Text in Persian)