ظرفیت‌های تصویری به کار رفته در شخصیت سیاوش(اسطورة ایزد گیاهی ایران) براساس روایت فردوسی در شاهنامه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی گروه عکاسی دانشگاه جامع علمی کاربردی، مرکز خبرنگاران مشهد، ایران، نویسنده مسئول.

2 مربی گروه ارتباط تصویری موسسه آموزش عالی اقبال لاهوری، مشهد، ایران

چکیده

شاهنامه فردوسی، یکی از آثار مهم ادبیات ایران است. پهلوانان از مهم‌ترین شخصیت‌های شاهنامه محسوب می‌شوند. در شاهنامه شخصیت‌های مثبت و منفی بسیاری آمده است. سیاوش از پهلوانان مثبت شاهنامه است که فرجام زندگیش زمینه‌ساز نبردها و قهرمانی‌های پهلوانان دیگر است. در این نوشتار می‌کوشیم ظرفیت‌های تصویری به کار رفته در شخصیت سیاوش به عنوان ایزد گیاهی در ایران براساس روایت فردوسی در شاهنامه را بررسی کرده، مهم‌ترین خصوصیات رفتاری و ویژگی ظاهری او مورد مداقه قرار گیرد. بر این اساس در این مقاله، خصوصیات رفتاری، ویژگی‌های ظاهری و جنبه‌های صحنه‌پردازی داستان سیاوش بررسی می‌شود. نتایج بررسی نشان می‌دهد، مهم‌ترین خصوصیات رفتاری سیاوش شامل شجاعت، چابکی، آزادگی، صداقت‌، شهامت، وطن‌پرستی و مظلومیت است. سیاوش از فرّ یزدان آگاه بوده و قبل از مرگ، از سرنوشت شوم خود خبر می‌دهد. از خصوصیات ظاهری مشترک سیاوش با دیگر پهلوانان شاهنامه، داشتن وسایل رزمی مانند سپر، کوس، درفش، تیر‌، تخت عاج و غیره است. برخی خصوصیات نیز منحصر به خود سیاوش است. مانند زره‌ای که در شاهنامه از آن یاد شده و خاصیتی سحرگونه دارد. مهم‌ترین صحنه‌پردازی‌های موجود در داستان سیاوش شامل رد شدن او از آتش و بخش شهادتش است. رفتار سیاوش در شاهنامه، نوعی تصور عارفانه از انسان کامل را یادآور می‌شود، او انسانی اسطوره‌ای با روحی پاک است که مورد ستم بیدادگران قرار می‌گیرد و با بی رحمی کشته می‌شود. جسم و روح پاک سیاوش سبب می‌شود که پس از مرگ نیز پاکی وجودش انوشه شود و تبدیل به گیاهی شود که راستی و صداقت وجود او را به همراه دارد. از خون او گیاهی موسوم به فّر سیاوشان روییده می‌شود. همین علت، سبب تبدیل این شخصیت به ایزد گیاهی شده است. رویش این گیاه از خون او نشانه‌ای از جاودانگی صداقت است، صداقتی که در عین ناجوانمردی حسودان پایمال می‌شود، اما نابود نمی‌شود و از جسم دنیوی آن گیاهی جاودان می‌روید که نشانه‌ای از انوشه شدن راستی و درستی دارد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

visual capacity of Siavash’s character (myth of the vegetation deity of Iran) on account of Ferdowsi’s poems in Shahnameh

نویسندگان [English]

  • farshid minooee 1
  • Samira sadat Danandeh 2
1 Instructor of Photography, University of Applied Science and Technology, Mashhad Journalism Center, Iran, (Corresponding Author
2 Instructor of Graphics, Instructor, Eqbal Lahouri Institute of Higher Education, Mashhad, Iran
چکیده [English]

Ferdowsi’s Shahnameh, is a celebrated historical epic poem of Iran. Heroes are the main characters of Shahnameh. There are many positive and negative characters in Shahnameh. Siavash is a positive hero of Shahnameh whose fate becomes the ground for heroism and the fights of other heroes. In this article we try to investigate the visual capacity used in Siavash’s character as vegetation deity of Iran according to Ferdowsi's epics in Shahnameh, and to scrutinize his most important behavioral characteristics and physical qualities. In this paper, behavioral traits, physical qualities and staging features of Siavash’s story are examined. Results show that the most important behavioral characteristics of Siavash include courage, agility, freedom, honesty, daring, patriotism and innocence. Siavash is aware of God’s Will and before his death, he predicts his tragic fate. Siavash has common superficial characteristics with other heroes of Shahnameh, including weapons such as shield, drum, awl, beam, ivory shield, and so on. Some characteristics are also unique only to Siavash. Like the armor with magical property mentioned in the Shahnameh. The most important staging features in the story of Siavash include passing through fire and his martyrdom. Siavash’s behavior in Shahnameh is a reminiscent of mystical image of a perfect man, he was a legendary man with a good soul who is oppressed by cruel people and is brutally killed. Siavash’s pure body and soul makes his purity to become eternal and turn into a plant which bears truth of his existence. Of his blood a plant is grown called Farr Siavashan (Siavash’s glory). For this reason, this character has become the vegetation deity. Vegetation of the plant is a sign of immortality of honesty, the honesty which may be trampled by mean and jealous people, but is not perished and from its worldly body an eternal plant grows which is a sign of go immortality of honesty and trueness.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shahnameh
  • Siavash
  • visual capacity
  • Vegetation deity