نقش گرافیک محیطی و شاخصه های مبلمان شهری در جداسازی زباله ها در شهر شیراز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه ارتباط تصویری دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد گرافیک دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران

چکیده

سطل‌های زباله عناصری از مبلمان شهری هستند، که علاوه بر نقش کاربردی، بر زیبایی محیط و هویت بخشی آن تأثیرگذارند. امروزه با توجه به شیوه‌های مختلف دفع زباله و بازیافت، جداسازی زباله‌ها از محل تولید از کارکردهای دیگر سطل‌های زباله می‌باشد. حجم عظیمی از زباله‌هایی که امروزه تولید می‌شوند، قابل بازیافت و بازگرداندن به چرخه مصرف هستند. در ایران درصد بسیاری از این مواد به دلیل عدم جداسازی مواد گوناگون موجود در پسماندها به روش‌های دیگری دفع می‌شوند. توجه به گرافیک محیطی در طراحی و به‌کارگیری سطل‌های زباله شهری در کنار رعایت شاخصه‌های مبلمان شهری می‌تواند به زیبایی شهر و نیز جداسازی زباله‌ها از محل تولید کمک رساند. این پژوهش با استفاده از روش‌های تحقیقات کتابخانه‌ای و میدانی صورت گرفت و به‌عنوان نمونه به‌صورت تصادفی تصاویری از سطل‌های زباله در مکان‌های تفکیک مواد بازیافتی شهر شیراز جمع‌آوری شد و با شیوه‌های توصیفی و تحلیلی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که گرافیک محیطی می‌تواند به‌عنوان عامل مهمی در خوانایی شهرها، با طراحی پیکتوگرام ها، علائم و سطل‌های زباله با رنگ‌ها و طرح‌های خاص، در آموزش و تشویق شهروندان در جمع‌آوری و تفکیک زباله‌ها از مبدأ بسیار مؤثر واقع شود و با رعایت شاخصه‌های مبلمان شهری در طراحی و به‌کارگیری سطل‌های زباله، بر هویت و زیبای شهر تأثیر بسزایی داشته باشد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Role of Environmental Graphic and the Characteristics of Urban Furniture in Separation of Wastes, Case Study: Shiraz

نویسندگان [English]

  • s. khataei 1
  • r arefi 2
1 Assistant prof.of Graphics, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran,
2 M.A. of Graphics, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran,Iran
چکیده [English]

 
Trash bins are elements of urban furniture which not only have a functional role, but also effect on the environment beauty and its identification. Now a day, due to the different methods of waste disposal and recycling, waste separation in the production place is another function of trash bins. A huge amount of waste produced today can be recycled and returned to the consumption cycle. In Iran, a high percentage of these products are disposed of in other ways due to the lack of separation of various materials in the wastes. Considering the environmental graphic in design and implementation of urban trash bins, while respecting the characteristics of urban furniture, they also can help beautification and separation of waste from the production site. Present research was conducted using desk and field research methods, and some pictures of trash bins in various waste recycle stations of Shiraz were randomly collected and analyzed with descriptive and analytical methods. Results indicate that environmental graphic, as an important factor in urban legibility, design of pictograms, signs and trash bins with special colors and designs, can be effective in educating and encouraging citizens to collect and separate waste from source; and it can have a significant impact on the identity and beauty of city with respect to characteristics of urban furniture in the design and implementation of recycle bins.
 
 
 
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Environmental Graphics
  • Beautification
  • Place Identity
  • Urban Furniture
  • Recycle Bin
  • Waste Separation

اردلان، نادر و بختیار، لاله (1391). حس وحدت، نقش سنت در معماری ایرانی، مترجم: ونداد جلیلی، نوبت چاپ دوم، تهران: موسسه علم معمار.

الماسی، حسن و رضایی مفرد، محمدرضا و اکبری، حسین (1383). بررسی میزان اجزاء بازیافتی و اهمیت اقتصادی زباله‌های خانگی روستاهای کاشان، فصلنامه علمی پژوهشی فیض، شماره 31، 70-66.

امین زاده، بهناز (1389). ارزیابی زیبایی و هویت مکان، نشریه هویت شهر، سال پنجم، شماره 7، 14-3.

تابان، محسن و پورجعفر، محمدرضا و پورمند، حسنعلی (1391). هویت و مکان؛ رویکردی پدیدارشناسانه، نشریه هویت شهر، سال ششم، شماره دهم، 90-79.

حسینی، سید باقر و رازقی اصل، سینا (1387). حرکت و زمان در منظر شهری؛ انگاره‌ها و مفاهیم طراحی،نشریهبین‌المللیعلوممهندسیدانشگاهعلموصنعتایرانویژه‌نامهمهندسیمعماریوشهرسازی، جلد 19، شماره 6، 86-83.

رسولی، سارا و رحیم دخت خرم، سمیرا. (1388) ایجاد منظر شهری مطلوب در مسیرهای پیاده، آرمانشهر، دوره 2، شماره 3، 103-112.

سجادیان، ناهید و نقیبی رکنی، سیده نرگس، علیزاده، هادی و شجاعیان، علی (1391). تحلیلی بر مکان‌یابی بهینه مراکز خدمات ارتباطی در مناطق شهری مطالعه موردی (باجه‌های تلفن عمومی در منطقه امانیه شهر اهواز)، فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری چشم‌انداز زاگرس، سال چهارم، شماره 12،168-151.

سرور، رحیم (1391). ارزیابی تأثیر اجتماعی پروژه تفکیک از مبدأ در مناطق شهری؛ مطالعه موردی: منطقه 21 شهرداری تهران، فصلنامهعلمی- پژوهشیانجمنجغرافیایایران، سال دهم، شماره 33، 69-49.

سعیدنیا، احمد (1383). کتابسبزراهنمایشهرداری‌ها، جلد دوازدهم (مبلمان شهری). تهران: سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور.

سعیدنیا، احمد (1383). کتابسبزراهنمایشهرداری‌ها، جلد هفتم (مواد زاید جامد شهری). تهران: سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور.

سلسله، علی و سلسله، محسن (1388). بررسی تأثیر عامل هویت (ایرانی، اسلامی) بر زیبایی شهر، آرمانشهر، دوره 2، شماره 3، 58-47.

شایسته فر، مهناز (13868). کاربرد نقوش انتزاعی فلزکاری دوران سلاجقه در طراحی مبلمان فضای سبز شهری، دوفصلنامهمطالعاتهنراسلامی، شماره 7، 64-47.

صدیقی، ژیلا و جهانگیری، کتایون و کفایت مند، مسعود و منتظری، علی (1392). جمعیت گربه‌های خیابانی شهر تهران و سلامت مردم: مروری کوتاه بر ادبیات پژوهشی و نمونه موردی شهر تهران، فصلنامه پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی، سال دوازدهم، شماره دوم، فروردین و اردیبهشت، 219-205.

صلواتی، مرجان (1390). تأثیر گرافیک محیطی در ارتباطات شهری (تأثیر رنگ در شهر تهران و تأثیر آن در زیبایی فضای شهر در 4 منطقه از شهر تهران، شمال، جنوب، شرق، غرب)، دو فصلنامه علمی پژوهشی هنرهای تجسمی نقش‌مایه، سال چهارم، شماره هفتم، 134-111.

ضرابی، اصغر و محمدی، جمال و آهنگری، شورش (1391). تحلیل مدیریت مواد زائد جامد شهری، با تأکید بر بازیافت زباله (مطالعه موردی؛ شهر بوکان)، جغرافیاوبرنامه‌ریزیمحیطی سال 23، پیاپی 48، شماره 4، 108- 91.

فرزادکیا، مهدی و دالوند، آرش و تقدیسی، محمدحسین (1387). ارزیابی جنبه‌های اقتصادی و زیست‌محیطی بازیافت کاغذ و مقوا از زباله‌های شهری اصفهان، طبیب شرق، دوره 10، شماره 3، 246-237.

کاشی، حسین و بنیادی، ناصر. (1392) تبیین مدل هویت مکان- حس مکان و بررسی عناصر و ابعاد مختلف آن، نمونه موردی: پیاده راه شهرری، نشریه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی، دوره 10، شماره 3، 52-43.

موسوی لر، اشرف السادات و شمیلی، فرنوش. (1391). ساختار بصری نقاشی‌های دیواری تبریز (در سه دهه اخیر)، جلوههنر، شماره 8، 66-53.

مشیری، سید رحیم و رحمانی، بیژن و اسلامی راد، قربان (1393). مقایسه تطبیقی منظر بافت‌های شهر بر اساس شاخص‌های مبلمان شهری، مطالعه موردی: شهر بهشهر، فصلنامهجغرافیاوبرنامه‌ریزیشهریچشم‌انداززاگرس، سال ششم، شماره 19، 96- 81.

Almasi, H.; Rezaiimofared, M.; Akbari, H. (2004). Survey of Recyclable Component Rate and Economical Importance of Domestic Waste Materialin Rural Households of KashanFeyz, No: 15, pp:66-70 (Text in Persian).

Aminzade, B. (2010). Evaluation of Aesthetics and Place IdentityHoviatshahr, Vol: 5, No: 7, pp: 3-14 (Text in Persian).

Ardalan, N.; Bakhtiar, L. (2012). The Sense of Unity: The Sufi Tradition in Persian Architecture, (2nd Ed.), V. Jalili, Tehran: Elmememar Iinstitute (Text in Persian).

Farzadkia, M.; Dalvand, A.; Taghdisi, MH. (2008). Evaluation of Economic and Environmental Aspects of Paper and Paperboard Recycling from Municipal Solid Wastes of Isfahan CityZahedan Journal of Research in Medical Sciences, Vol: 10, No: 3, pp: 237-246 (Text in Persian).

Hosseini, S.B.; Razzaghi Asl, S. (2008). Motion and Time in Townscape: Design ConceptsIndustrial Engineering and Production Management (IJIE), No: 6, pp: 83-88 (Text in Persian).

Kashi, H.; Bonyadi, N. (2013). Stating The Model of Identity of Place-Sense of Place and Surveying Its Constituents* Case study: Pedestrian Passage of Shahre Rey, Honar-Ha-Ye-Ziban Memari-Va-Shahrsazi, Vol: 18, No: 3, pp: 43-52 (Text in Persian).

Moshiri, S.R.; Rahmani, B.; Eslami-rad, Gh. (2010). Comparative Comparison of Urban Texture View Based on Indicators of Urban Furniture, Case Study: Behshahr CityChashmandaz-e-Zagros (Geography and Urban Planning Quarterly), Vol: 6, No: 19, pp: 81-98 (Text in Persian).

Mousavilar, A.; Shamili, F. (2011). Visual Structure in Tabriz Mural Painting (Through 3 Past Decades ), Jelve-Y-Honar, No: 8, pp: 53-66 (Text in Persian).

Rasuli, S.; Rahimdokhtekhoram, S. (2010). Creating Desirable Urban Space in Pedestrian WayArmanshahr, Vol: 2, No: 3, pp: 103-112 (Text in Persian).

Sadighi, J.; Jahangiri, K.; Kefayatmand, M.; Montazeri, A. (2013). Feral Cats Population in Tehran and Public Health: A Review of Literature and A Case Study in Tehran, Payesh, Vol: 12, No: 2, pp: 205-219 (Text in Persian).

Saidnia, A. (2004). Green Book; Guides of Municipalities (Volume 7: Solid Urban Waste), Tehran: Iran’s Municipalities and Village Administrators, (Text in Persian).

Saidnia, A. (2004). Green Book; Guides of Municipalities (Volume 12: Urban Furniture), Tehran: Iran’s Municipalities and Village Administrators (Text in Persian).

Sajjadian, N.; Naghibi-rokni, S.N.; Alizade, H.; Shojaian, A. (2012). Optimal localization of connected commouncation in urban area case study: Poblic Phone in the Amaneyeh region in Ahvaz city, Chashmandaz-e-Zagros (Geography and Urban Planning), Vol: 4, No: 12, pp: 151-168 (Text in Persian).

Salavati, M.; Rahimdokhtekhoram, S. (2011). The Impact of Urban Graphic Design on Urban Communications (Researchs on Colors Used in Tehran and The Effect They May Have on Its Aesthetic Look), Naghsh Mayeh, Vol: 4, No: 7, pp: 111-134 (Text in Persian).

Sarvar, R. (2010). Evaluation of Social Impact of Disintegration of waste from Origin Project in Urban Areas (Case study: District 21 of Tehran Municipality), Geography, Vol: 10, No: 33, pp: 49-69 (Text in Persian).

Selseleh, A.; Selseleh, M. (2009). Impact of Islamic-Iranian Identical Factor on Beautification of CityArmanshahr, Vol: 2, No: 3, pp: 47-58 (Text in Persian).

Shayestefar, M. (2007). Application of Abstract Metalwork of Seljuk Era in Design of Furniture in Green Urban SpaceIslamic Art, Vol: 2, No: 7, pp: 67-47 (Text in Persian).

Taban, M.; Purjafar, M.; Purmand, H. (2012). Identity and Place; Phenomenological ApproachHoviatshahr, Vol: 6, No: 10, pp: 79-90 (Text in Persian).

Zarrabi, A.; Mohammadi, J.; Ahangari, Sh. (2013). An Analysis of Municipal Solid Waste Management Emphasizing on The Recovering of Waste (Case Study: Boukan), Geography and Environmental Planning, Vol: 48, No: 4, pp: 91-108 (Text in Persian).