مطالعه شکل و روش ساخت آثار آبگینه جرجان، سده سوم تا ششم هجری

نویسنده

چکیده

هنر شیشه‌گری از دیرباز نزد ایرانیان متداول بوده است؛ اما نقطه اوج آن را می‌توان مربوط به سده سوم تا ششم هجری در جرجان دانست. آثار به‌دست‌آمده در این دوران، بیشتر پارچ‌ها و صُراحی‌ها هستند که طرح‌های متنوع دارند. با وجود اینکه تزییناتِ آثار آبگینه در دوره سلجوقی پراهمیت و در اواخر این دوران ویژگی‌های خاصی دارد، تاکنون بررسی و مطالعه اصولی روی شکل، تزیینات و روش ساخت آن‌ها انجام نشده است. در پاسخ به این پرسش که آیا آثار آبگینه سده سوم تا ششم هجری جرجان تأثیرگرفته از آثار دوران قبل است، این فرضیه مطرح می‌شود که این آثار به‌لحاظ شکل، تزیینات و شیوه ساخت، برگرفته از دوران ساسانی‌اند؛ بنابراین روش تحقیق در این پژوهش، تاریخی- توصیفی بوده وتلاش شده ضمن بررسی شیوه ساخت آبگینه‌های سده سوم تا ششم هجری شهر جرجان، روش تزیینات و اشکال آن‌ها نیز بررسی شود. با بررسی‌های انجام‌شده، این نتیجه به‌دست آمد: بیشتر آثار دوره سلجوقی تأثیرگرفته و ادامه فن و شیوه ساخت آبگینه‌های دوره ساسانی است که به روش دمیده در قالب و دمیدن آزاد ساخته ‌شده‌اند. اما در این دوران، با افزایش تبحر هنرمندان این رشته، اعتلای کیفیت آثار تولید‌شده را مشاهده می‌کنیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study the forms and methods of construction of Jorjan glass 3th to 6th centuries

نویسنده [English]

  • مهسا چنانه
چکیده [English]

The Art of glass by Iranians have long been popular, but it could be the tipping point for 3 to 6 century AD at Jorjan . The works of this period are mostly jar and the designs are varied. Despite the decorations on the glass of the Seljuk period and at the end of this period, the importance of certain features, So far, systematic studies on the shape, decoration and construction methods have not been done. . In response to the question of whether Articles 3 to 6 th century Jorjan are influenced by the works of the pre-era, it is hypothesized that this works both shape and style of decoration is taken from the Sassanid era. The research method is historical – descriptive of the efforts made by way of glass 3 to 6 th century city Jorjan, methods and forms of decoration, it also has to be considered. It was concluded that most of the Seljuk period and method of making glass blown was influenced by the Sasanian period and have been freed blowing or blowing in mould. But in this era of increasing skilled artists in this field, we are seeing improvement in the quality of work produced.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jorjan glass
  • glass making
  • glass of Seljuk