بررسی نقوش حیوانی در آثار تمدن جیرفت

نویسنده

مدرس دانشگاه مازندران، گروه صنایع دستی.

چکیده

انسان در مسیر خلق می‌تواند دریافت‌هایش را برای بیان منظورهایش ترکیب یا تجزیه کند. نگرش نمادین به مخلوقات باعث شده است که هنرمندان ضمن رعایت جنبة واقع‌گرایی در نمادها، در آثار خود از نمادهای طبیعی نیز بهره ببرند؛ به‌طوری که متناسب با نیاز و نیات تصویر و محتوای مورد نظر، انواع نمادها با الهام از طبیعت و ویژگی‌هایی نزدیک به جهان مادی خلق و استفاده شدند. آثار منقوش، به‌عنوان نمادی از هنر ماندگار، همواره در دوران مختلف و در فرهنگ‌های بسیار، از گذشته تا اکنون مطرح بوده‌اند. در تمدن جیرفت نیز نقوش قابل بررسی بسیاری وجود دارد. با توجه به اینکه این نقوش شکل‌های متفاوت و متعدد دارند، این فرضیه‌ها مطرح می‌شود که پیدایش نقوش حیوانی تمدن جیرفت با محیط زندگی ساکنان آن تمدن پیوند دارد، محصول انگیزة آدمی در ثبت و انتقال دریافت‌ها و منبعث از طبیعت است و از سوی دیگر، تجسم پاره‌ای از باورها و اساطیر آن قوم است. در این پژوهش، با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، فنون مشاهده و مطالعات کتابخانه‌ای کوشیدیم چگونگی تصویرگری نقوش حیوانی در تمدن جیرفت را بشناسیم.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of Animal motifs in Jiroft civilization

نویسنده [English]

  • fatemeh janbazi
چکیده [English]

 
Man is able to synthesis or analysis  its reciepts because express his purposes. Symbolic approach to all creatures make up artists while observing the symbolic aspect of realism, can benefit from Natural symbols in their work . So that according  to the needs and intentions of the image and subject, types of symbols Inspired by nature developed with features close to the world and Were used. imprint works, as symbol of indelible art, always at different times and many cultures Had been raised since past until now. Also there were different motifs In jioft civilization that study of these is important. As regards this motifs are different and multiple, The hypothesis are raised: appearance of Jiroft civilization animal motifs connect with living environment residents of that that civilization and it is Product of human motivation in record and transfer reciepts, Arises from the nature. on the other this motifs depict Some of the beliefs and myths that civilization.this article Using descriptive – analytical and observation, Studies Library trying to undrestand how of illustration animal motifs in Jiroft civilization.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jiroft civilization
  • animal motifs
  • Symbol
  • Myth

- بهار، مهرداد، (1377)، از اسطوره تا تاریخ، چ 2، نشر چشمه، تهران.

- بویس، مری، (1374)، تاریخکیشزرتشت، ج 2، ترجمة همایون صنعتی‌زاده، توس، تهران.

- بیکرمن و دیگران، (1384)، مجموعه مقالات علمدرایرانوشرقباستان، ترجمة همایون صنعتی‌زاده، قطره، تهران.

- پاکباز، رویین، (1378)، دایرهالمعارف هنر، فرهنگ معاصر، تهران.

- پیران، صدیقه و مرتضی حصاری، (1384)، کاتالوگ نماشگاه فرهنگ حاشیة هلیل‌رود و جیرفت، موزة ملی ایران، تهران.

- پرو، ژان، (1387)، «تصویرشناسی جیرفت»، مجموعه مقالات نخستین همایش بینالمللی تمدن حوزة هلیلرود-جیرفت، انتشارات میراث فرهنگی و گردشگری استان کرمان، صص 287- 293.

- گرترود، جابز، (1370)، سمبلها، ترجمة محمدرضا بقاپور، مترجم، تهران.

- دادور، ابوالقاسم و الهام منصوری، (1385)، درآمدی بر اسطورهها و نمادهای ایران و هند در عهد باستان، دانشگاه الزهرا، تهران.

- درخشانی، حبیب، (1386)، «فرادهش‌های جیرفتی، پرسش از نویافته‌های حاشیة هلیل‌رود»، آیینة خیال، ش 2، صص 52- 59.

- دوبوکور، مونیک، (1373)، رمزهای زندهجان، ترجمة جلال ستاری، نشر مرکز، تهران.

- روح‌الامینی، محمود، (1368)، زمینة فرهنگشناسی، چ 2، عطار، تهران.

- شادجو، سمیه،(1386) ، «تمدن آرتا»، فصلنامة هنر، ش172 ، صص 171- 190.

- شوالیه، ژان و آلن گربران، (1382)، فرهنگ نمادها، اساطیر، رسوم، ایما و اشاره و ...،ترجمة سودابه فضائلی، ج 3، جیحون، تهران.

- صرفی، محمدرضا، (1381)، مقالات همایش تمدن حوزة هلیلرود. مرکز کرمان‌شناسی، کرمان.

- فرهادی، مرتضی، (1377)، موزههای بازیافته، مرکز کرمان‌شناسی،کرمان.

- کیانی، محمدیوسف، (1379)، پیشینة سفال و سفالگری در ایران، نسیم دانش، تهران.

- علیداد سلیمانی، نادر، (1387)، «مقدمه‌ای بر جغرافیای طبیعی و محیط زیست حوزة هلیل‌رود»، مجموعه مقالات نخستین همایش بینالمللی تمدن حوزة هلیلرود-جیرفت، میراث فرهنگی و گردشگری استان کرمان، کرمان.

- گریشمن، رمان، (1371)، هنرایران (دردورانمادوهخامنشی)، ترجمة عیسی بهنام، علمی فرهنگی، تهران.

- گیدنز، آنتونی، (1376)، جامعهشناسی، ترجمة حسن چاوشیان، نشر نی، تهران.

- مجیدزاده، یوسف،(1383) ، جیرفت کهنترین تمدن شرق، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران.

- محمدی‌فر، یعقوب، (1383)، مطالعة تطبیقی مار در تمدن ایلام با نقوش جامهای سنگی تمدن جیرفت (چکیده مقالات همایش شناخت و معرفی تمدن حوزة هلیلرود)، انتشارات مرکز کرمان‌شناسی، کرمان.

- وارنر، رکس، (1386)، دانشنامة اساطیر جهان، ترجمة ابوالقاسم اسماعیل‌پور، اسطوره، تهران.

- کامبخش فرد، سیف‌الله، (1380)، سفال و سفالگری در ایران (از ابتدای دوران نوسنگی تا دوران معاصر)، ققنوس،تهران.

- کمبل، جوزف، (1377)، قدرتاسطوره، ترجمة عباس مخبر، نشر مرکز، تهران.

- کوپر، جی.سی، (1379)، فرهنگ مصور نمادهای سنتی، ترجمة ملیحه کرباسیان، فرشاد، تهران.

- سرخوش کریتس، وستا، (1383)، اسطورههای ایرانی، ترجمة عباس مخبر، چ 4، نشر مرکز، تهران.

- هال، جیمز، (1387)، فرهنگ نگارهای نمادها در هنر شرق و غرب، ترجمة رقیه بهزادی، فرهنگ معاصر، تهران.

- یاحقی، محمدجعفر، (1369)، فرهنگاساطیروداستانوارههادرادبیاتفارسی، فرهنگ معاصر، تهران.

 

http://antikforever.com/Perse/Divers/jiroft.htm